Voel jij dingen intenser dan anderen? Raak je snel overprikkeld in drukke omgevingen? Merk je details op die anderen ontgaan? Dan zou je weleens Hoogsensitief kunnen zijn. En je bent niet alleen, ongeveer 1 op de 5 mensen herkent zich in Hoogsensitiviteit (HSP).
Ook ik herken mezelf erin. Hoogsensitiviteit. Als ik naast iemand zit, kan ik de spanning van de ander voelen. Na boodschappen doen op een drukke zaterdag ben ik chagrijnig. En als naar een etentje ga, vind ik gesprekken vaak oppervlakkig. Lang dacht ik dat er iets mis was met mij. Waarom ben ik chagrijnig na een druk weekend? Waarom voel ik mij niet fijn na een bezoek aan de stad? Ik had niet door dat ik hierin anders was, totdat ik vastliep en overspannen was. Mijn psycholoog wees mij op HSP.
Dat moment was een opluchting. Het verklaarde zoveel. En het hielp me om mijn leven anders in te richten. Op een manier die écht bij mij past.
Wat is hoogsensitiviteit?
Hoogsensitiviteit, ook wel HSP (Highly Sensitive Person) genoemd, is een persoonlijkheidskenmerk waarbij je prikkels intenser ervaart dan anderen. Het is geen stoornis of ziekte, maar een eigenschap die ongeveer 1 op de 5 mensen heeft.
Het begrip hoogsensitiviteit werd in de jaren ’90 voor het eerst beschreven door psycholoog Elaine Aron. Zij ontdekte dat hoogsensitieve mensen hun omgeving dieper verwerken. Geluiden, geuren, emoties en gebeurtenissen komen harder binnen. Dit maakt je gevoeliger voor zowel positieve als negatieve prikkels.
De 4 pijlers van hoogsensitiviteit
Elaine Aron beschrijft hoogsensitiviteit aan de hand van vier kenmerken:
- Diepgaande verwerking: Je denkt diep na over dingen en legt snel verbanden. Informatie heeft tijd nodig om verwerkt te worden. Je wilt eerst alle ins en outs kennen voordat je een keuze maakt.
- Overprikkeling: Door alle prikkels die op je afkomen, raak je sneller overprikkeld. Drukte, geluid en veel sociale contacten kunnen vermoeiend zijn. Je hebt regelmatig tijd voor jezelf nodig om alles te verwerken.
- Emotionele reactie en empathie: Je voelt emoties sterker, zowel je eigen emoties als die van anderen. Je hebt oprechte aandacht voor mensen om je heen en voelt vaak snel aan wat er speelt. Dit maakt je empathisch, maar kan ook belastend zijn.
- Oog voor details: Je merkt details op die anderen ontgaan. Een verandering in iemands stem, een subtiele geur of kleine veranderingen in je omgeving vallen je op. Je bent gevoelig voor sfeer en spanning.
20 kenmerken van hoogsensitiviteit die je herkent
Herken jij jezelf in onderstaande kenmerken? Hoe meer signalen je herkent, hoe waarschijnlijker het is dat je hoogsensitief bent.
Gevoeligheid voor prikkels
- Je raakt snel overprikkeld in drukke omgevingen
- Luide muziek, felle lichten of sterke geuren zijn overweldigend
- Je hebt moeite met multitasken als er veel om je heen gebeurt
- Na een drukke dag heb je echt tijd voor jezelf nodig
- Je kunt niet goed functioneren als er veel lawaai is
Diep nadenken en verwerken
- Je denkt veel na en legt snel verbanden tussen dingen
- Beslissingen kosten je tijd omdat je alle opties afweegt
- Je stelt jezelf vragen over het leven
- Je hebt een rijk innerlijk leven en fantasie
- Oppervlakkige gesprekken voldoen je niet, je zoekt diepgang
Emoties en empathie
- Je voelt emoties intens en dat kan je soms overweldigen
- Je voelt snel aan hoe het met anderen gaat
- Spanning en conflicten raken je diep, ook als je er niet bij betrokken bent
- Films of verhalen kunnen je dagen blijven raken
- Je hebt moeite met kritiek of afwijzing
Creativiteit en zintuiglijkheid
- Je waardeert kunst, muziek en natuur intens
- Je merkt details op die anderen ontgaan
- Je hebt een sterke intuïtie en volgt vaak je gevoel
- Je bent consciëntieus en wilt dingen goed doen
- Je hebt een sterke behoefte aan betekenis in wat je doet
Het verschil tussen hoogsensitief en overgevoelig
Hoogsensitiviteit wordt vaak verward met overgevoeligheid, maar er is een belangrijk verschil. Overgevoelig suggereert dat je té gevoelig bent, alsof er iets mis is. Hoogsensitiviteit is daarentegen een neutraal persoonlijkheidskenmerk.
Hoogsensitieve mensen zijn niet zwak of overdreven. Ze verwerken informatie op een andere manier. Wat voor de één een normale prikkel is, is voor een HSP’er een intensieve ervaring. Het gaat niet om dramatiseren, maar om een ander zenuwstelsel dat prikkels anders verwerkt.
De kracht van hoogsensitiviteit
Hoogsensitiviteit wordt vaak als lastig gezien. En ja, overprikkeling en de regelmatig behoefte aan rust kunnen uitdagend zijn. Maar er zitten ook zoveel mooie kanten aan.
Je empathie maakt dat mensen zich gezien voelen bij jou. Je oog voor detail zorgt ervoor dat je dingen opmerkt die anderen ontgaan. Je diepgang maakt dat je betekenisvolle gesprekken voert en connecties aangaat die écht iets betekenen. Het is niet zwak om gevoelig te zijn. Het is juist een kracht. Als je leert hoe je ermee omgaat.
Leren omgaan met je hoogsensitiviteit
Toen ik erachter kwam dat ik hoogsensitief ben, veranderde er veel. Ik leerde dat mijn gevoeligheid een kracht is. Het maakt mij goed in mijn werk als trainer en coach. Ik zie snel wat iemand nodig heeft en begrijp wat er niet wordt gezegd. Ook ging ik bewuster keuzes maken voor mijzelf. Dat was behoorlijk wennen, want ik had lang aan veel verwachtingen van anderen voldaan. Maar ik koos uiteindelijk voor een leven dat bij mij past. Dat bracht mij onder andere in de Oostenrijkse Alpen.
Ook jij kunt leren omgaan met jouw hooggevoeligheid. Je hoeft het niet te ervaren als een last. Of iets dat jou minder leuk maakt dat anderen. Het maakt je juist een bijzonder persoon. En de juiste mensen waarderen dat ook!
Een reis naar jezelf als HSP’er
Wil je meer leren over jezelf? Wil je écht tot jezelf komen en ontdekken hoe je optimaal met je gevoeligheid kunt leven?
Dan is een persoonlijke ontdekkingsreis misschien iets voor jou. Tijdens de HSP / HSS / HB Retraite ben je samen met een kleine groep gelijkgestemden. Mensen die begrijpen wat je meemaakt. We wandelen door de bergen, doen yoga en hebben coaching. Maar het gaat om meer dan activiteiten. Het gaat om stilstaan bij wie je écht bent. Waar je van droomt. Hoe je je leven wilt inrichten.
De retraites zijn in de zomer en winter. Kleine groepen van 5-7 personen. Er is ruimte voor jou. Échte aandacht voor wat er bij jou speelt. Het effect van een week in de Oostenrijkse Alpen is lastig uit te leggen. Het is iets dat je moet beleven. Wat ik wel kan zeggen: deelnemers denken er nog jaren later aan terug. Ze pakken hun schrift erbij. Luisteren naar de Spotify-lijst. En realiseren zich: die week heeft écht iets met me gedaan.
Twijfel je nog? Durf dan naar je gevoel te luisteren. Het feit dat het je niet loslaat, zegt misschien genoeg.
